Rewers (film), Borys Lankosz

Na podstawie tego, co pisze się o tym filmie, można odnieść wrażenie, że „Rewers” to najlepszy polski obraz od wielu lat. To smutne. Przykre, że coś, co jest poprawne i nic ponadto, na tle polskiej mizerii może wydawać się nawet arcydziełem.

Film opowiada o Sabinie – niezbyt urodziwej, a co dla niej chyba gorsze, nieśmiałej trzydziestolatce, która pracuje w wydawnictwie. Ani w pracy, ani po pracy nie spotyka zbyt wielu mężczyzn, a tymczasem mama i babcia koniecznie chcą znaleźć dla niej męża. Podsuwani Sabinie kandydaci nie spełniają jej oczekiwań, a nawet zwiększają desperację bohaterki. Kiedy więc los zrzuca jej, niemal z nieba, przystojnego adoratora, wydaje się, że to właśnie teraz nadchodzi dla Sabiny najlepszy czas. Szybko jednak wychodzi na jaw, że piękny Bronek, który zgrywa szarmanckiego dżentelmena (niestety, z gracją słonia w składzie porcelany), pojawił się w życiu Sabiny wcale nie przez przypadek i bynajmniej nie w uczciwych zamiarach...

„Rewers” to czarna komedia, do której scenariusz napisał nominowany do Nike 2009 pisarz – Andrzej Bart. Borys Lankosz jest późnym debiutantem – wcześniej zajmował się co prawda filmami dokumentalnymi, długo jednak czekał na możliwość zaistnienia w świecie kina rozrywkowego. „Rewers” okazał się dla obydwu panów strzałem w dziesiątkę. Film zdobył Złote Lwy na festiwalu w Gdyni. Co jednak szczególnie istotne, spotkał się nie tylko ze świetnym przyjęciem jurorów, ale i dziennikarzy. Produkcję szybko okrzyknięto najlepszym od lat polskim filmem i przełomem w naszej rodzimej kinematografii. Czy słusznie? I tak, i nie.

TAK, BO: na tle filmów, które produkowano w naszym kraju w ostatnich latach „Rewers” wypada wyjątkowo dobrze. Większość scen nakręcono w sekwencji czarno-białej, dzięki czemu widzowi łatwiej przenieść się w czasy głębokiej komuny. Ujęcia, scenografia – aspekty techniczne są w tym filmie dopracowane na wysokim poziomie. Anna Polony, Krystyna Janda, Marcin Dorociński i Agata Buzek sprawdzają się w swoich rolach. Ale zrobienie smacznej jajecznicy to trochę za mało, by obwołać kogoś Mistrzem Polski w gotowaniu. I nie wystarcza fakt, że pozostali kandydaci swoje jajecznice przypalili.

A więc NIE, PONIEWAŻ: nie ma w tym filmie niczego, czym mógłby zabłysnąć na ekranach europejskich kin. Prawda, że nareszcie ktoś opowiedział o życiu w komunistycznej Polsce bez patosu i z humorem, ale i tak pojawiają się kody znaczeniowe zrozumiałe tylko dla polskiego widza. Pałac Kultury i Nauki dla zachodniego widza nie będzie miał symbolicznego znaczenia. Niuansy życia i dylematów moralnych w zniewolonym społeczeństwie również mogą okazać się mało czytelne. Możnaby więc było postawić na humor, ale tak się nie stało. Twórcy wybierali najczęściej żart subtelny, rezygnując z mocnych, zabawnych gagów nawet tam, gdzie groteska aż sama pchała się w kamerę. Owszem, jest kilka momentów po prostu śmiesznych, jak choćby piękny uśmiech i... czarne zęby agenta „o wyglądzie Humphreya Bogarta” (cytat z ulotki), ale znowu – to za mało!

Nie jest to komedia, która rozśmiesza do łez. Nie jest to również film, który pozostanie w widzu na długi czas po wyjściu z kina. Zbyt delikatny jest w nim humor i zbyt subtelna głębia. Plus – że jest to film środka, nie przeintelektualizowany, ale i nie sięgający dna na głębokości „Lejdis” czy „Testosteronu”. A więc jednak plus. Trzy plus.

fot. film.wp.pl